Jak stres wpływa na organizm i dlaczego powinniśmy go unikać?

Stres jest zawsze i wszędzie. Niezależnie od tego, jak byśmy się nie starali, jesteśmy zestresowani w życiu prywatnym i zawodowym. Spieszymy się do pracy i na seans w kinie. Stres dopada nas przy rodzinnym stole, kiedy chcemy szybko zjeść posiłek. Czym jest stres i jakie są objawy stresu długotrwałego? Gdzie boli brzuch ze stresu? W oparciu o dostępną wiedzę radzimy, jak walczyć ze stresem oraz jak go pokonać. Światowa Organizacja Zdrowia określiła stres chorobą stulecia, Prosimy, przeczytajcie to ze spokojem…

stres

Jest wiele definicji stresu. Najogólniej problem ujmując, jest to reakcja organizmu będąca skutkiem wydarzeń lub czynności, z którymi trudno sobie poradzić emocjonalnie. Pojawia się zwykle wtedy, gdy mamy do czynienia z czymś nieznanym i brakuje nam schematu działania w konkretnej sytuacji.

W pracy dopada nas stres, gdy nie jesteśmy doceniani przez przełożonych, mamy nadmiar obowiązków lub gdy pracy towarzyszy silna presja ze strony środowiska. Dzieci mają stres, gdy mają pójść do przedszkola, a małżonkowie, gdy kłócą się, rodzi im się dziecko, mają problemy finansowe lub rozwodzą się. Jeśli nie potrafimy radzić sobie ze stresem, jesteśmy jak magnes, który przyciąga wszystkie choroby.

Objawy stresu

Typowymi objawami stresu są przyspieszone tętno, wzmożone pocenie się, suchość w ustach, rozdrażnienie, poczucie napięcia, wysokie ciśnienie krwi, kołatanie serca, drżenie rąk, zaburzenia koncentracji uwagi. Niektórzy mają tiki nerwowe, inni chaotycznie się wypowiadają lub wykonują nieskoordynowane ruchy. Ludzie zestresowani wybuchają nagłym śmiechem lub zastygają w bezruchu. Dzieci obgryzają paznokcie, mają nocne koszmary, nie chcą jeść albo sikają w majtki.

U niektórych osób nagły i bardzo silny stres prowadzi do utraty przytomności. Osoba pod wpływem stresu może mieć trudności w podejmowaniu decyzji, jeść zbyt mało lub zbyt dużo, nadużywać alkoholu albo być płaczliwa. Jak wskazuje psycholog, w sytuacji nagłego stresu może pojawić się tętniący ból w skroniach, który powtarza się czasem kilka razy dziennie i trwa przez wiele tygodni, a nawet lat, powodując skrajne zmęczenie.

Objawy stresu długotrwałego

Niepewność jutra, obawa przed utratą pracy, kłopoty w życiu prywatnym – życie w ciągłym stresie kumuluje napięcie. To podstawa podstępnej choroby zwanej nerwicą, które może się rozwijać latami bez poważnych objawów. Początkowo może to być zwykłe zmęczenie, wypalenie zawodowe, a także częste bóle głowy lub żołądka. Z czasem pojawiają się nerwobóle w okolicy klatki piersiowej, zaburzenia erekcji, wahania nastrojów.

Według szacunków, z nerwicą zmaga się obecnie nawet 8 mln Polaków. Leczenie polega na psychoterapii, ale bywa, że niezbędne są środki farmakologiczne. Inną chorobą wywoływaną przez stany ciągłego napięcia nerwowego jest depresja. Z powodu depresji każdego roku tysiące osób popełniają samobójstwa lub doprowadzają się do poważnych samookaleczeń. Stres prowadzi do chorób hormonalnych, a w skrajnych przypadkach do wyniszczenia organizmu.

Co to jest stres oksydacyjny?

Osoby, które żyją w ciągłym stresie narażone są na stres oksydacyjny. To bardzo niebezpieczny stan będący następstwem zakłócenia równowagi między wolnymi rodnikami (utleniaczami, reaktywnymi formami tlenu – RFT) a antyoksydantami (przeciwutleniaczami). Wolne rodniki oraz antyoksydanty naturalnie występują w organizmie, gdyż są niezbędne do prawidłowego przebiegu wielu procesów życiowych.

Jakie choroby powoduje stres?

Stres oksydacyjny może doprowadzić do rozwoju wielu chorób, w tym do zawału serca, udaru mózgu, choroby wieńcowej czy nowotworów, m.in. groźnego czerniaka. Może być także przyczyną chorób Parkinsona, Alzheimera, chorób oczu, płuc, żołądka, nerek czy układu moczowego. Zdaniem lekarzy, powoduje też przedwczesne starzenie się skóry.

Gdzie boli brzuch ze stresu

Adrenalina jako efekt długotrwałego stresu pobudza wydzielanie kwasu solnego, który produkowany w nadmiarze prowadzi do zapalenia błony śluzowej żołądka, a następnie choroby wrzodowej. Wzmożona perystaltyka objawia się biegunkami i zaparciami. Silny, długotrwały stres może wywoływać uciążliwe bóle jelit, kolki, uporczywe wzdęcia, nadmiar gazów jelitowych, uczucie sytości po niewielkich posiłkach, odbijanie czy zgagę.

Stres a kondycja skóry i włosów

Stres skraca życie komórek skóry. Osoby będące w ciągłym stresie wyglądają nawet o kilka czy kilkanaście lat starzej niż ich rówieśnicy potrafiący radzić sobie ze stresem. Następstwem ciągłego stresu jest stopniowa utrata włosów, co zazwyczaj zauważalne jest po kilku miesiącach. Skutkiem dużego stresu jest u niektórych osób całkowite wyłysienie.

Zespół stresu pourazowego

Osoby, które były ofiarami lub świadkami skrajnie stresującego zdarzenia (klęska żywiołowa, poważny wypadek, gwałt) mogą cierpieć na zespół stresu pourazowego. Sytuacja dotyczy również osoby, która dowiaduje się o gwałtownej śmierci bliskiej osoby. Stres pourazowy polega na powracających wspomnieniach zdarzenia, które są przyczyną cierpienia. Mogą to być również powracające, niepokojące sny na temat danego wydarzenia. Zaburzenie wymaga pomocy psychologicznej.

Jak radzić sobie ze stresem?

Gdy stres dopada nas raz na jakiś czas, wystarczy na ogół ciepła kąpiel, wizyta w siłowni, masaż czy rozmowa z bliską osobą. Jeśli jednak jesteśmy pod wpływem stresu długotrwałego, powinniśmy skonsultować się z lekarzem, który wytłumaczy, jak opanować stres. Z pewnością pomogą nam ćwiczenia rozluźniające (szczególnie szyi i kręgosłupa) oraz oddechowe (regularna medytacja oraz kontrola oddechu). Osobom , które nie wiedzą, jak walczyć ze stresem rekomendujemy też aktywność fizyczną i dietę (wskazane czekolada, orzechy, cytrusy, owsianka, czarne porzeczki).